Lampart (pantera).html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Ten artykuł dotyczy zwierzęcia. Zobacz też: inne znaczenia słowa Pantera i inne znaczenia słowa Lampart.
Lampart
Systematyka
Domena eukarioty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Szczep łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina kotowate
Rodzaj Panthera
Gatunek lampart
Nazwa systematyczna
Panthera pardus
(Linnaeus, 1758)
Status ochronny
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
EX EW CR EN VU NT LC
Kategoria: podwyższonego ryzyka
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Lampart (pantera, leopard, rysiec) (Panthera pardus) – ssak z rodziny kotowatych. Czwarty pod względem wielkości kot świata (po tygrysie, lwie i jaguarze), jeszcze dość liczny w swoim naturalnym środowisku.

Spis treści

edytuj Występowanie

Występuje w całej Afryce (z wyjątkiem pustyń) oraz południowej i środkowej Azji. Zamieszkuje wilgotne, zwarte lasy i suchą sawannę, tereny górzyste i równiny.

edytuj Charakterystyka

Lampart to średniej wielkości kot, posiada okrągłe uszy osadzone na głowie o krótkim pysku. Szerokie łapy wyposażone są w ostre pazury.

Samiec w RPA

Sierść jest błyszcząca, na grzbiecie i bokach usiana ciemnymi plamami o wielkości grochu albo orzecha. Plamy te układają się w rozetki bez plamek w środku. Jest to istotna cecha w rozpoznawaniu różnicy między lampartem (panterą) a jaguarem amerykańskim, gdyż jaguar w środku tych plam posiada dwie, czasem trzy plamki.

Pantery żyjące w lasach są mniejsze od tych, które żyją na sawannach. Różnią się też ubarwieniem. Koty zamieszkujące tereny otwarte mają jaśniejsze i rzadziej rozmieszczone cętki.

Oprócz osobników cętkowanych spotyka się również pantery czarne. Czarna pantera, choć długo uważana była za odrębny gatunek, wcale nim nie jest. Swoją barwę zawdzięcza większej ilości pigmentu (melaniny). Przy dobrym świetle można zauważyć charakterystyczne cętki.

edytuj Wielkość

  • wysokość: 50-78 cm
  • długość ciała: 100-159 cm
  • długość ogona: 58-110 cm
  • waga: samica 30-40 kg, samiec 50-65 kg

edytuj Tryb życia

Zwierzęta te są samotnikami (choć nieraz grupy rodzinne mogą wynosić od czterech do sześciu osobników). Polują w nocy, a za dnia odpoczywają, często drzemiąc wyciągnięte na gałęzi drzewa. Z reguły prowadzą osiadły tryb życia, lecz w poszukiwaniu nowych terenów łowieckich mogą się przemieszczać. Unikają człowieka. Terytorium samca może osiągać od pięciu do czterdziestu kilometrów kwadratowych.

Lamparty charakteryzują się niebywałą zwinnością i siłą. Potrafi wykonywać 6-8 metrowe skoki. W polowaniu za zwierzyną jest bardzo zwinny, lecz szybko się męczy i po kilkudziesięciu metrach kończy pościg za upatrzoną ofiarą.

Potrafią się wspinać i nie boją się stąpać po dość cienkich gałązkach. Niejednokrotnie wciągają wysoko w koronę drzew ofiary trzy razy cięższe od siebie,a nawet młode żyrafy. Choć nie przepadają za wodą, lamparty potrafią świetnie pływać.

Lamparty żyją ok. 15-25 lat.

edytuj Pokarm

Poluje na lisy, zające, mangusty, perliczki, węże, jaszczurki, ryby, młode antylopy, świnie rzeczne, szakale, gryzonie czasem nawet polują na małpy(najczęściej szympansy) i wiewiórki. Rzadziej poluje na większe zwierzęta takie jak bawoły i antylopy nilgau.

Lamparty wolą naturalną zdobycz, ale jej brak zmusza je do polowania na zwierzęta hodowlane. Zdarzają się lamparty ludojady, ale najczęściej są to osobniki stare, chore, niezdolne do polowań albo samice wychowujące młode.

Polując, mimo swej dużej siły, potężnych kłów i pazurów lamparty są niekiedy zmuszane do wycofania się z polowania i ataku w obliczu takich przeciwników jak pawiany w grupie.

edytuj Rozmnażanie

Młode

Dojrzałość płciową lampart osiąga w wieku od 2,5 do 3 lat. Okres godowy u lampartów trwa wiosną, a w tropikach cały rok. Po ciąży trwającej 90-112 dni rodzi się od jednego do sześciu młodych o wadze około 300 gramów, które opuszczają matkę po ok. 2-3 latach w poszukiwaniu własnego terytorium.

Młode panterki rodzą się w szczelinach skalnych, w grotach pozostawionych przez jeżozwierza. Po urodzeniu są one całkowicie ślepe, ważą ok. 500-700g.

Na świat spoglądają między 7 a 9 dniem swojego życia. Karmione mlekiem matki, z czasem otrzymują mięso pogryzione przez matkę. Samica karmi młode lamparty przez okres ok. 6-7 miesięcy.

Młode lamparty najczęściej padają ofiarą hieny, jadowitej kobry, krokodyla czy też lwa.

edytuj Systematyka

Systematyka gatunku jest sporna. Wyróżnia się 7-30 podgatunków. Podgatunki afrykańskie:

Podgatunki euroazjatyckie:

edytuj Ochrona

Niektóre podgatunki lamparta są skrajnie zagrożone wyginięciem: lampart amurski (Panthera pardus orientalis), nimr (Panthera pardus nimr), lampart anatolijski (Panthera pardus tulliana), lampart berberyjski (Panthera pardus panthera) lub wytępione jak lampart zanzibarski (Panthera pardus adersi). Podgatunki zagrożone: lampart chiński (Panthera pardus japonensis), lampart jawajski (Panthera pardus melas), lampart cejloński (Panthera pardus kotiya), lampart perski (Panthera pardus saxicolor), lampart synajski (Panthera pardus jarvisi) i lampart zakaukaski (Panthera pardus ciscaucasica) i Panthera pardus dathei z centralnego Iranu.

W ramach programów hodowlanych opracowanych dla ratowania zwierząt ginących, m.in. EEP hodowane są w ogrodach zoologicznych.

edytuj Ciekawostki

  • Rekord w pożeraniu ludzi ustanowił lampart Rudraprayag, który zabił ponad 125 osób. Sam padł ofiarą myśliwego Jima Corbetta.
  • Koty bengalskie powstały poprzez skrzyżowanie lamparta azjatyckiego z kotem domowym, w celu uzyskania kota domowego o pięknym umaszczeniu, zbliżonym do lamparta.

Lampart afrykański

Polowanie z lampartem – rycina z XVI wieku

Lampart

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.