Jęczmień.html



Ten artykuł dotyczy zboża. Zobacz też: jęczmień (choroba).

Jęczmień
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	jednoliścienne
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	wiechlinowate
Rodzaj	jęczmień
Nazwa systematyczna
Hordeum L.
pub. 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Jęczmień wielorzędowy

Jęczmień (Hordeum L.) - rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. W zależności od podziału wyróżnia się od 20 do 25 gatunków tego rodzaju traw jednorocznych lub trwałych. Pochodzi ze stref umiarkowanych półkuli północnej.

edytuj Charakterystyka

Owoce

Ziarniaki, które zawierają duże ilości skrobi. Ziarniak ma kształt wydłużony, okryty plewkami, pomarszczony. Plewka ma barwę słomkową.

edytuj Zastosowanie

• Roślina uprawna - gatunki uprawne stanowią jedno z najstarszych i najważniejszych zbóż (piąte co do wielkości uprawy na świecie). Największym producentem jęczmienia jest Rosja. Najstarsze znane dowody na uprawę jęczmienia pochodzą z Bliskiego Wschodu i są datowane na VII tysiąclecie p.n.e. W stanie dzikim występuje w całej strefie umiarkowanej półkuli północnej i Ameryki Południowej. Znajduje zastosowanie w browarnictwie i do produkcji kasz. Jęczmień jest także rośliną pastewną. Krótki okres wegetacji rośliny wynoszący 90 dni umożliwia uprawianie jej na terenach o chłodniejszym klimacie, a specjalnie wyhodowana odmiana o okresie wegetacji wynoszącym 55 dni, także na obszarach dalekiej północy. Niektóre odmiany jęczmienia są roślinami ozdobnymi (jęczmień grzywiasty) lub chwastami (jęczmień płonny).

edytuj Systematyka

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podrodzina jęczmieniowe (Hordeoideae Burmeist.), plemię jęczmieniowe (Hordeeae Kunth ex Spenn.), podplemię Hordeinae (Hordeinae Dumort.), rodzaj jęczmień (Hordeum L.)^[1].

Gatunki flory Polski, gatunki uprawiane u nas oraz efemerofity^[2]

• jęczmień dwurzędowy (orkisz, płaskur) (Hordeum distichum) - uprawiany, wyróżnia się podgatunek:
  • jęczmień zwisły (Hordeum distichum ssp. nutans)
• jęczmień grzywiasty (Hordeum jubatum) - efemerofit
• jęczmień płonny, j. płony (Hordeum murianum) - efemerofit
• jęczmień zwyczajny, j. wielorzędowy (Hordeum vulgare) - uprawiany, wyróżnia się podgatunki:
  • jęczmień czterorzędowy (Hordeum vulgare ssp. tetrastichon)
  • jęczmień sześciorzędowy (Hordeum vulgare ssp. hexastichon)
• Jęczmień żytni (Hordeum secalinum syn. H. nodosum) - efemerofit
• Hordeum bulbosum - efemerofit
• Hordeum marinum syn. H. maritimum - efemerofit
• Hordeum zeocrithon - efemerofit

Inne gatunki

• jęczmień dziki (Hordeum spontaneum)
• jęczmień trójwidlasty (Hordeum trifurcatum)

edytuj Przypisy

1. ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Hordeum wg Reveala
2. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.